Ҳуқуқ ҳимоячиси Азимжон Асқаров Ўзбекистонда дафн қилинади

148
Азимжон Асқаров

Материал янгиланди

Ҳуқуқ ҳимоячиси Азимжон Асқаров Ўзбекистонда дафн қилинади. Бу ҳақда «Азаттык» радиосига «Бир дунё — Қирғизистон» ҳуқуқни ҳимоя қилиш ташкилотининг етакчиси Тўлайқан Исмаилова билдирди.

Унинг айтишича, марҳумнинг турмуш ўртоғи Хадича Асқаровага шундай васият қолдириб кетган.

«27-июлда Ўзбекистоннинг Қирғизистондаги элчилигига бориб гаплашиб, Асқаровнинг жасадини Ўзбекистонга юборамиз», — деган Исмаилова.

Асқаровнинг ўлими

Таниқли ҳуқуқ ҳимоячиси 25-июлда эрта билан №47 колониянинг касалхонасида вафот этди. У касалхонага бир кун аввал Чуй вилоятининг Жанги-Жер қишлоғидаги №19 қамоқдан «Тез ёрдам» хизмати билан етказилган эди.

ЖИДХ Асқаров пневмонияга чалинган ва кислород концентраторнинг маскасини олиб ташлагандан кейин вафот этди деб ишонтиради.

«Унинг сатурацияси 80-83 кўрсатган. Асқаров навбатчи шифокорнинг назоратида эди. 25-июль куни эралабки соат 9:30да Асқаров қайта кислород концентраторини ўчириб қўйган. Соат 10:30да вафот этгани аниқланди. Унинг даволанишдан бош тортгани ҳақида тегишли актлар тузилди», — деб ёзилади маълумотда.

Айни вақтда 24-июль куни «Клооп»нинг журналистлари Жазони ижро қилиш давлат хизматига Асқаровнинг аҳволи бўйича савол берган. Ўшанда идорадан унга тиббий ёрдам керак эмаслигини, унинг соғлиги яхши эканини айтиб жавоб беришган.

Асқаров 69 ёшда эди. Охирги кунлари унинг соғлиги кескин ёмонлашиб кетган эди. Марҳумнинг оқловчиси у касалхонага ётқизилиши кераклигини талаб қилгани билан Жазони ижро қилиш давлат хизматидан қамоқда даволаш учун «барча шароитлар бор» эканини билдиришган.

“Мен ўзимни ёмон ҳис қиляпман. Биз охирги марта учрашганда уни менга суяб олиб келишган. Мен унга «Биз сизни яхши кўрамиз, чидаб туринглар!» десам у йиғлаб юборди — сезди шекилли”, — деб хотирлади Асқаров билан бўлган охирги учрашувни Вахитов.

Вахитов ЖИДХдан ҳуқуқ ҳимоячисининг ўлими бўйича тиббий тасдиқни кутмоқда. Асқаровнинг жасади суд-тиббий экспертизага берилган. Унинг натижаси 27-июлда чиқиши кутилмоқда.

Овқатлана олмай, юролмай ҳам қолганди

Аввалроқ адвокат Валерян Вахитов ҳуқуқ ҳимоячиси Азимжон Асқаровдан хабар олиб, унинг соғлиги ёмонлашиб кетганини тез-тез хабар қилиб турган эди.

Вахитовнинг айтишича, Асқаров мустақил юра олмайдиган аҳволда эмас эди. Шу билан бирга ҳуқуқ ҳимоячиси ориқлаб кетган, шунингдек у деярлик овқатлана олмагани сабаб глюкоза инъекцияларини сайиб туришган.

Вахитов ҳимоясидаги одами оқариб, йўталаётганини ҳам сезган. Колониянинг фельдшери адвокатга Асқаровнинг оғриётганига 10 кун бўлиб қолганини хабар қилган. ЖИДХдан эса «Клооп»га Асқаровнинг соғлиги яхши, унга тиббий ёрдамнинг кераги йўқлигини, унинг соғлиги ёмонлашиб кетди деган маълумот нотўғри эканини билдиришган.

Азимжон Асқаров — Қирғизистондаги энг таниқли ҳуқуқ ҳимоячиларидан бири. Асқаров ҳаётининг охирги 10 йилини қамоқда ўтказди.

Уни 2010 йилнинг 15 июнида Қирғизистон жанубидаги миллатлараро жанжал вақтида қўлга олишган. Ҳуқуқ ҳимоячисига «Оммавий тартибсизликларни уюштириш», «Миллатлараро низо қўзитиш» ҳамда «Одам ўлдиришга қатнашиш» моддалари бўйича айб қўйилган.

Суд Асқаровни 2010 йилнинг охирида умрбод озодликдан ажратганига қарамай ҳуқуқ ҳимоячиси қўйилган айбни бўйнига олмаган.

Ҳуқуқ ҳимоячисининг ишида кўплаган тушунарсиз вазиятлар бор. Масалан унга ҳукмни асосан милиционерлар кўрсатмаси бўйича чиқаришган.

Ҳуқуқни ҳимоя қилиш ташкилотлари Асқаровнинг тазйиққа учраши унинг иш фаолияти билан боғлиқ деб ҳисоблайди. У милиция тарафидан қилинган қийноқлар бўйича суриштирувларни олиб бориши орқали халқ орасида танилган.

БМТнинг Инсон ҳақлари бўйича қўмитаси 2016 йили Асқаров қийноққа олиниб, ҳуқуқ ҳимоячисига нисбатан суд терговлари адолатсиз бўлган деб топган. Қўмита Қирғизистон ҳукуматини Асқаровни дарҳол озод қилиб, унинг судланганини бекор қилишни талаб қилган.